راه جدیدی برای بیماری پسوریازیس کشف شد!
پژوهشگران علوم پزشکی موفق به شناسایی مکانیزم ناشناختهای شدهاند که نشان میدهد مولکولهای قندی موجود بر سطح گلبولهای سفید خون، چگونه فرمان حرکت این سلولها به سمت پوست را صادر کرده و موجب بروز التهاب در بیماری پسوریازیس میشوند. این یافتهی دورانساز، هدف درمانی کاملاً جدیدی را برای توسعه داروهای نسل آینده پیش روی پزشکان قرار میدهد.
بر اساس گزارش SciTech daily و مقالهی منتشر شده در نشریه معتبر Science Signaling، این کشف درک دانشمندان از نقش مولکولهای قند در هدایت سیستم ایمنی به لایههای پوست را دگرگون کرده است. جزئیات بیشتر را در دارو دات کام بخوانید.
لایه قندی محافظ: مجوز عبور سلولهای ایمنی
اغلب سلولهای بدن، به ویژه سلولهای دیواره رگهای خونی، توسط پوششی متراکم از مولکولهای قندی پیچیده به نام «گلیکوکالیکس» (Glycocalyx) احاطه شدهاند. تا پیش از این، تصور میشد این لایه صرفاً نقش محافظتی از رگها و تنظیم حرکت سلولهای ایمنی را بر عهده دارد.
اما نکتهی مهم پژوهش اخیر این است که دانشمندان دریافتند سلولهای ایمنی نیز دارای این «زره قندی» هستند. در بیماریهای التهابی نظیر پسوریازیس، سلولهای ایمنی برای اینکه بتوانند از جریان خون خارج شده و به بافت پوست نفوذ کنند، به صورت عمدی و فعالانه این پوشش قندی را «میریزند» (Shedding). این یافته فرضیات قدیمی را که تنها بر نقش سلولهای رگ خونی تمرکز داشتند، به چالش کشیده است.
مکانیسم دوگانه: مرز باریک میان سلامت و بیماری
فرآیند «ریختن لایه قندی» توسط سلولهای ایمنی، مانند یک شمشیر دو لبه عمل میکند:
- در شرایط نرمال (مفید): این مکانیزم به سلولهای ایمنی اجازه میدهد تا در زمان عفونت، سریعاً خود را به بافت آسیبدیده رسانده و با عوامل بیماریزا مبارزه کنند.
- در شرایط بیماری (مخرب): در اختلالاتی مانند پسوریازیس، این فرآیند از کنترل خارج میشود. فعالیت بیشازحد این مکانیزم باعث تجمع غیرضروری سلولهای ایمنی در پوست و شعلهور شدن التهابهای مزمن میشود.
دستاوردی مشترک برای آیندهی درمان
این پروژه تحقیقاتی که حاصل همکاری دانشگاههای لنکستر و منچستر است، تحت هدایت دکتر ایمی ساندرز (Amy Saunders)، دکتر داگلاس دایر و دکتر مگان پریستلی انجام شده است.
دکتر ساندرز در خصوص اهمیت این کشف میگوید:
«شناسایی نقش حیاتی لایه گلیکوکالیکس بر روی سلولهای ایمنی بسیار هیجانانگیز است. امیدواریم این پژوهش زیربنای پیشرفتهای آینده در درمان بیماریهای التهابی باشد.»
تغییر استراتژی در طراحی دارو
این یافته مسیر نویی را برای داروسازان ترسیم میکند: هدفگیری مستقیمِ مکانیسمِ ریزشِ قند.
با دستکاری و تنظیم این فرآیند، میتوان به یک تعادل طلایی دست یافت؛ به طوری که هم توانایی سیستم ایمنی برای مقابله با عفونتها حفظ شود و هم از التهاب مخرب در بیماریهایی مانند پسوریازیس جلوگیری گردد.
این پژوهش بار دیگر ثابت کرد که گاهی راهِحل درمان پیچیدهترین بیماریها، در درک تغییراتِ ظریفِ مولکولهای سادهای همچون قندها نهفته است.
نظرات